Osteoartrit

En sık görülen romatizmal hastalıktır : Bu hastalık için osteoartroz ve dejeneratif eklem hastalığı tanımları da kullanılmaktadır. Genellikle yaşlanmaya paralel olan bir süreçtir. Eklemlerdeki kemik uçlarını kaplayan kıkırdağın yaşlanması ile ağrı ve hareket kaybı ortaya çıkar.

55 yaş üzerinde ve özellikle de kadınlarda daha sık görülür. El parmaklarının uç eklemlerinde şişlik ve kemiksi çıkıntılar, ağrı ve sabah kısa süreli tutukluk şeklindeki tipi generalize osteoartrit olarak bilinir. Genetiktir ve sıklıkla kadınlarda ortaya çıkar.

Osteoartritte elin birinci parmak kök eklemi sık tutulan eklemlerdendir.

Diz osteoartritinde diz ağrısı, kısa süreli sabah tutukluğu, dizlerde krepitasyon adı verilen hareketle ortaya çıkan sürtünme sesi, zamanla hareketlerde kısıtlılık ve eklem deformiteleri gelişir. Hastalar çömelme, merdiven inip çıkma ve sandalyeye oturup kalkmada sıkıntı çekerler. Şiddetli vakalarda eklemlerde kemiksi değişiklikler, ciddi deformiteler ve eklem kilitlenmesi gelişir.

Kalça osteoartriti erkeklerde daha sıktır. Sinsi ağrı, hareketlerde sertlik, yürüme zorluğu, yüksek bir yere bacağını kaldırmada ağrı ve zorlanma vardır. Başlangıçta kalçanın içe doğru rotasyon hareketi ve geriye hareketinde, zamanla diğer yönlere hareketinde kısıtlanma ve ağrı gelişir. Hasta çorabını bile giyemediğini belirtir. Ayrıntılı bir muayene ile tanı konulur ve grafilerde görülen değişiklikler tanıyı doğrular.

Omurgada osteoartrit omurların yan eklemleri olan apofizyal eklemleri tutar. Omurga cisminde ve diskte dejenerasyon sonucunda spondiloz ortaya çıkar. Hastada omurga tutulum bölgesinde ve komşu omurga segmentlerinde ağrı, hareketlerde zorluk ve sertlik, bacağa yayılan ağrılar görülür. Bacak ağrısı bu bölgeden geçip bacağa inen sinirin baskıya uğraması, kanalın daralmasına bağlı olabilir. Bu şikayetler zaman zaman fıtık bulguları ile karışabilir ve hastalara disk hernisi tanısı konabilir.

Osteoartritin tedavisinde amaç hastanın ağrısının ve varsa tutukluğun giderilmesi, yaşam kalitesinin arttırılmasıdır. Eklem fonksiyonlarını korumak önemlidir. Bu nedenle iyi planlanmış ve kişiye göre düzenlenmiş egzersizler, zaman zaman tutulan eklemin istirahati amacıyla korse, dizlik ve atel kullanmak yararlıdır. İlaçlar, fizik tedavi yöntemleri, kilo verilmesi ve hastanın hastalığı konusunda eğitimi önemlidir.

Günümüzde kıkırdak matriksini uyaran ilaçlar bu hastalarda kullanılmaktadır. Glukozamin ve kompleksleri yıkımı önlemekte yararlı olabilmektedir. Bazen şiddetli tek eklem tutulumunda kortizon uygulamaları da tedavide yer alır.

S

on yıllarda osteoartrit cerrahsinde büyük gelişmeler olmuştur. Tıbbi tedaviye yeterli cevap vermeyen ve hastalığın çok ilerlediği hastalarda total eklem replasmanı olarak isimlendirilen protez operasyonları da fonksiyonları düzeltmede sonuç vericidir.

Osteoartrite Aktif Yaklaşım Osteoartrit (Kireçlenme) kırk yaş üstünde görülmeye başlayan eklem dejenerasyonudur. Tüm dünyada yaşlı popülasyonda çok sıktır. İyimser bir tahminle, her ülke nüfusunun yaklaşık %10’nda şikayete sebep olmaktadır. Aslında, eklem ağrısı herkesin tecrübe ettiği bir şeydir. Ancak, az oranda kişiler yaşlanan eklemlerin yarattığı kalıcı problemler ve sürekli ağrıdan şikayetçi olurlar.

Hastalığa ait bulgu ve belirtiler eklemlerde ağrı, hareket kısıtlılığı ve şekil bozukluğudur. Tanı, muayene ve görüntüleme teknikleriyle konur.

Eklemlerin Ağrısız Kalması için Bazı Öneriler:

Eklem ağrısını yeni başlamışken yakalama olasılığınız olursa osteoartritin ilerlemesini durdurma imkanınız da olacaktır. Doğru tedaviler vücudun doğal olan kendini onarma sürecini uyarabilir. Bu onarım süreci şöyle işlemektedir: Günlük hareketlerimiz sırasında, özellikle dizlere ve kalça eklemlerine vücut ağırlığı binmektedir. Bu yük çoğu zaman vücut ağırlığımızın 3-4 katı kadardır ve eklem kıkırdağı tarafından emilmektedir. Hareketle eklem önce sıkışmakta sonra da serbest kalmaktadır. Bu yük binme ve yükün kalkması sırasında su ve besin maddeleri önce kıkırdak içine, sonra da dışına hareket etmektedir. Bu sıvı hareketi ve değişimi eklemi kaygan ve esnek tutar ve kendini onarmasını sağlar. Sonuç olarak, hareketler eklemleri kaygan tutar ve ağrının azalmasına yol açar. Ayrıca egzersiz, kasların kuvvetlenmesini ve fazla kilolardan kurtulunmasını da beraberinde getirecektir.

Osteoartrit tedavisinde FTR uzmanının yaklaşımı çok yönlü olacaktır:

Kilo kontrolü: Fazla vücut ağırlığı özellikle kalça, diz, ve bel dejenerasyonunu hızlandırıcı etkisi olmaktadır. Bu etkiyi azaltmak için zayıflamak sağlıklı yollarla olmalıdır. Dinlenme: Çok ağrılı dönemlerde dinlenmek eklem üzerindeki yükü kaldıracaktır. Ancak, dinlenme dönemi gerekli en kısa sürede tutulmalıdır. Uzun dinlenme dönemleri kıkırdak beslenmesini azaltacak ve eski aktivitelere dönüşü geciktirecektir.

Isı ve buz: Özellikle akut ağrı ve şişliğin olduğu dönemlerde günde 3-4 kez ve 15-20 dakika süre ile eklemi soğutmak içerideki ödemin dağılmasına ve onarımın hızlanacağına yardımcı olacaktır. Soğuk uygulaması, buz, jel paketler, dondurucuda bekletilmiş ıslak havlu, ya da dondurulmuş bezelye taneleri paketi ile yapılabilir. Kronik dönemde sıcak uygulaması, damarların genişlemesini sağlayarak kan akımını ve beslenmeyi artıracaktır. Bu uygulama, sıcak banyo ya da duş, kızıl ötesi lambalar ve elektrikli battaniye ile yapılabilir.